جایگاه اخلاق در تربیت اجتماعی از منظر قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

تربیت اجتماعی تدبیر و تمهیدی برای تحقق آرمان‌ها و اهداف هر مکتب و آیین اجتماعی است و زمینه  برای اجرای دستورات عملی آن، از این رو توجه به الزامات، مبانی و بایسته‌های تربیت اجتماعی کاری بس ضروری می‌نماید. این نوشته با تکیه و تاکید بر آموزه‌های قرآن کریم کوشیده جایگاه اخلاق در تربیت اجتماعی را بررسی کند و پرتوی بر زوایای تاریک آن بتاباند. قرآن کریم با نگاه توحیدی به انسان، استعدادها و نیازهای وجودی او، شیوه‌ها و روش‌های واقع‌بینانه و متناسب با نیازهای اصیل انسانی، فرا روی وی قرار می‌دهد تا انسان‌ها با عمل به آن دستورات بتوانند، اجتماع سالم و به سامان تشکیل دهد و از این رهگذر زمینه برای تحقق فضیلت ها فراهم گردد. از نظر قرآن کریم توحید محور تمام امور است که هر اصول دیگر بایستی با نظرداشت این اساس بنیان گذاشته شود. قرآن کریم با شناخت دقیق از احوال روحی  انسان و با اشراف کامل به توانایی‌ها و ضعف‌های وی، در دعوت به تربیت اجتماعی، روش مخصوص به خود دارد. ضمن اینکه از مبانی فکری غافل نیست در عرصه عمل می‌کوشد از راه‌های گوناگون کانون عواطف یعنی قلب انسان را تسخیر نماید تا انسان با رضایت خاطر و با جان و دل در طریق کمال گام بردارد.  قرآن کریم رشد و شکوفایی استعدادهای انسان را معطوف به کمال یابی و رسیدن به قرب الهی می‌داند و به صیرورت وجودی و ارتقای جانِ کمال‌جوی بشر بیش از هر امر دیگر اهمیّت می‌دهد. روش‌های چون داستانگویی و بیان مثال‌های عبرت آموز همه و همه برای بیدار ساختن جان آدمی است تا بشر با نظر به جایگاه والای خلافت الهی به امتیاز انسان بودن خویش واقف گردیده برای انسان ماندن، همواره مجاهدت و کوشش کند.

کلیدواژه‌ها