روش موعظه و فرزندپروری از منظر اسلام

موعظه به معنای تذکر دادن به نیکی‌ها همراه با لطافت و رقت قلب است و در حقیقت هرگونه اندرزی که در مخاطب تأثیر بگذارد، و او را از بدیها بترساند و یا قلب او را متوجه نیکی‌ها گرداند. با این وصف انسان در هر سنی که باشد نیاز به تذکر، موعظه و اندرز دارد؛ زیرا انسان در معرض نسیان، غفلت و لغزش قرار دارد و گاهی هم مشکلات اجتماعی و اشتغالات فکری و ذهنی، انسان را بگونه‌ای مشغول و گرفتار می‌سازد که خود و مسؤلیت‌های فردی و اجتماعی و مذهبی خویش را فراموش می‌کند. از این رو لازم است که هراز گاهی توسط افراد و مربیانی به او تذکر و اندرز داده شود تا او را متوجه و متنبه سازد. گرچه موعظه و اندرز برای همگان ضرورت دارد و هر انسانی به آن نیاز دارد. اما کودک و نوجوان چون از تجارب عملی و علمی کمتری برخوردارند و بیشتر در معرض لغزش‌ها و آسیب‌ها قرار دارند، طبعا نیاز شدیدتری به موعظه و اندرز والدین و مربیان فرهیخته دارند.
موعظه یکی از روش‌های فرزندپروری است که با جذابیت، اقامه دلیل حکیمانه در قالب داستان و قصه برای دیگران و فرزندان تبیین می‌گردد. روش موعظه باید براساس واقعیت‌ها و حقایقی باشد که متربیان و فرزندان قبول نمایند؛ به عبارت دیگر مورد موعظه با امور عینی و فطری و مورد نیاز سر و کار داشته باشد تا برای دیگران مفید واقع شود. در عین اینکه در روش موعظه تلطیف کلام، امور ضروری و فطری مدنظر قرار می‌گیرد، لازم است موعظه حسنه همراه با برهان قانع کننده باشد. روش موعظه حسنه سخنی است که قلب‌ها را به رقت، عواطف را تلطیف و انسان را از پلیدی‌ها و زشتیها می‌رهاند و به سوی کمالات سوق می‌دهد و افکارهای خرافی و ضد انسانی را مداوا می‌سازد.